Tháng Tám 14, 2018, 09:10:55 pm -
 
   Trang chủ   Trợ giúp Feedback Tìm kiếm Đăng ký Trợ giúp  
 
Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký. Đã đăng ký nhưng quên email kích hoạt tài khoản?

 
Các ngày Lễ - Vía Âm lịch Tra ngày
闡 舊 邦 以 輔 新 命,極 高 明 而 道 中 庸
Xiển cựu bang dĩ phụ tân mệnh, cực cao minh nhi đạo Trung Dung
Làm rõ [học thuật] của nước xưa để giúp vận mệnh mới; đạt đến chỗ tối cao minh mà giảng về Trung Dung.
Trang: [1]   Xuống
  In  
 
Tác giả Chủ đề: ###05.-Đạo đức & trí tuệ  (Đọc 770 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
 
 
 
cong
Sr. Member
*
Offline Offline

Bài viết: 264

Cảm Ơn
-Gửi: 52
-Nhận: 1733


Xem hồ sơ cá nhân
« vào lúc: Tháng Năm 10, 2015, 11:31:00 am »


05.-ĐẠO ĐỨC & TRÍ TUỆ
 (Đã đăng trên báo TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU PHẬT HỌC
của TRUNG ƯƠNG GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM)

Thiền tông tuy chủ trương “Trực Chỉ Nhân Tâm, Kiến Tính thành Phật”. Nhưng Tổ Qui Sơn Linh Hựu (771 – 853) lại có dạy rằng: “Thực tế lý địa bất thụ nhất trần, vạn hạnh môn trung bất xả nhất pháp”. Nghĩa là chỗ đất chân thật không chấp nhận một pháp nào cả dù nhỏ như vi trần. Nhưng trên bước đường tiến tu của Đạo Giải Thoát, thì lại không bỏ một hạnh lành nào cả.

-Tổ Khuê Phong Tông Mật cũng có làm 8 câu kệ để dạy bốn chúng Phật tử tu hành như sau:

Tác hữu nghĩa sự,
Thị tỉnh ngộ tâm.
Tác vô nghĩa sự,
Thị cuồng loạn tâm.
Cuồng loạn tùy tình niệm,
Lâm chung bị nghiệp khiên.
Tỉnh ngộ bất do tình,
Lâm chung năng chuyển nghiệp.

Dịch:

Làm việc có nghĩa,
Là tâm tỉnh ngộ.
Làm việc vô nghĩa,
Là tâm cuồng loạn.
Cuồng loạn theo tình niệm,
Lâm chung bị nghiệp lôi.
Tỉnh ngộ không theo tình,
Lâm chung hay chuyển nghiệp.

-Cuối đời Đường, nhà thơ lowng Bạch Cư Dị (Bạch Lạc Thiên) làm quan Thị Lang, nghe nói ở Tây Hồ (Hàng Châu) có một cao nhân tinh thông Phật lý, ở trong một cái cốc nhỏ được làm trên chảng ba một ngọn cây. Người đương thời gọi ông ta là Thiền Sư Ô Sào (tổ quạ). Quan Thị Lang họ Bạch liền đến thưa hỏi.

Thiền Sư Ô Sào liền đọc bài kệ:

Chư ác mạc tác,
Chúng thiện phụng hành.
Tự tịnh kỳ ý,
Thị chư Phật giáo.

Dịch:

Chớ làm các điều ác,
Vâng làm các việc lành.
Giữ tâm ý thanh tịnh,
Là lời chư Phật dạy.

-HỌ Bạch liền bảo: “Bài kệ nầy, trẻ con lên tám cũng thuộc nữa là!”.

Thiền Sư Ô Sào đáp:
“Đúng, trẻ con lên tám cũng thuộc, nhưng ông già tám mươi tuổi làm cũng chưa xong!”

Ngang đây, dám hỏi Quí Vị đã làm xong chưa? Nếu chưa, thì nên cố gắng tu tập, để trở nên một người Phật tử có đạo đức thực sự, chớ không phải đạo đức dỏm. Vì Đức Phật có dạy như sau:

“Các người phải siêng năng tu tập các điều thiện, nhờ tu tập các điều thiện mà được mạng sống lâu dài, nhan sắc thắm tươi, sống yên ổn, của cải dồi dào, uy tín đầy đủ”.

Có lần, Đức Phật thuyết pháp cho ông Cấp Cô Độc (Ana- thapindika) về công đức của sự bố thí như thế nầy:

“Bố thí hay cúng dàng cho Phật và Tăng chúng thì có công đức rất lớn. Nhưng có công đức lớn hơn là xây dựng một tu viện cho Tăng chúng. Có công đức lớn hơn xây tu viện là thụ tam quy (quy y Phật, Pháp, Tăng). Có công đức lớn hơn thụ tam quy là giữ 5 giới, có công đức lớn hơn giữ 5 giới là giữ tâm niệm từ bi, dù chỉ là trong giây phút. Nhưng có công đức lớn hơn tất cả là quan sát sâu sắc đạo lý vô thường của sự vật”.

Qua lời dạy nêu trên của Đức Phật, chúng ta thấy rất rõ là Đức Phật hết sức coi trọng việc tu tập lòng từ và lòng bi. Vì tu tập lòng từ bi trong giây phút, công đức còn lớn hơn cúng dàng Phật, cúng dàng Tăng chúng và xây chùa chiền hay tu viện. Do đó, nếu như cả đời chúng ta, mỗi khi đi, đứng, nằm, ngồi, đều giữ một niệm từ bi, thật sự thương xót mọi người, mọi loài, thì chúng ta sẽ công đức vô lượng vô biên, có phải vậy không nào?

Tuy nhiên, có được lòng từ và lòng bi là một chuyện, còn việc thể hiện cho được lòng từ và lòng bi của mình lại là một chuyện khác nữa. Bởi vì trong kinh Pháp Hoa, Đức Phật có dạy rằng: “Muốn thể hiện lòng từ bi, người tu chúng ta phải kham nhẫn. Mà muốn kham nhẫn được phải có trí tuệ”. (Nguyên văn trong kinh: “Vào nhà Như Lai, mặc áo Như Lai, ngồi tòa Như Lai”). Nói ngược trở lại cho dễ hiểu hơn một chút, nghĩa là chúng ta phải có trí tuệ, thì mới có thể kham nhẫn (nhẫn nhục) được. Có kham nhẫn hay nhẫn nhục được rồi, thì lúc bấy giờ chúng ta mới có thể thể hiện được lòng từ bi.

Nhưng, trí tuệ là cái gì, và làm sao để có được trí tuệ?

Trí tuệ là cái tính sáng suốt chiếu soi cùng khắp không bị ngăn che, trở ngại. Trí tuệ tiếng Phạn gọi là “Prajna”, tiếng Trung Hoa dịch âm là Bát Nhã. Trí tuệ gồm có hai thứ:

1.-Trí tuệ thế gian: là cái thấy biết của thế gian, cái thấy biết còn có nhiều sai lầm, sơ sót khiến cho người ta cứ mãi trôi lăn trong ba cõi sáu đường. Trí tuệ thế gian lại chia ra làm hai thứ:

a)-Có thứ thông minh láu lỉnh, thấy rộng biết nhiều, nhưng bất thiện; cho chỉ biết phụng sự cho dục vọng, ích kỷ, thỏa mãn bản ngã hẹp hòi, làm tay sai cho cái ác. Cái thấy biết nầy còn nguy hiểm hơn cả ngu si nữa, vì nó làm cho con người mất hết cả lương tri, ác hơn cầm thú. Cho nên, Đức Phật mới bảo rằng: Cái thông minh nầy là một cái nạn lớn trong tám nạn.

b)-Có thứ thông minh mẫn tiệp, hiểu biết đâu là thiện nên làm, đâu là ác nên tránh, và biết làm những điều lợi ích cho nhân quần xã hội. Tuy thế, cái thấy biết nầy cũng không giúp cho con người thoát ra khỏi 3 cõi 6 đường, nên gọi là trí tuệ thế gian.

2.-Trí tuệ xuất thế gian:  cũng có hai thứ:

a)-Hữu lậu trí: cái trí chưa có đủ năng lực đoạn được các phiền não hữu lậu. Nghĩa là trong lúc ở địa vị phàm phu tu nhân, tuy có dùng trí tuệ quán sát “Thân bất tịnh”, “Thụ là khổ”, “Tâm vô thường”, “Pháp vô ngã”, nhưng rồi lúc nào cũng thấy là “tịnh”, là “vui”, là “thường”, là “thật ngã”, nên còn phiền não hữu lậu chi phối, lấn áp, không thể nào phá trừ được Vô Minh (Hoặc + Nghiệp + Khổ).

b)-Vô lậu trí:  cũng gọi là Bát Nhã Trí. Thứ trí nầy có đủ khả năng phá trừ các phiền não hữu lậu, đạt đến chỗ rốt ráo thanh tịnh, nhưng chỉ khi nào được Thánh quả rồi mới  có. Trí nầy có hai phần:

- Về phương diện “Thể” tức là Căn Bản Trí, cũng gọi là Thật Trí, Vô Phân Biệt Trí, Vô Sư Trí, Chân Trí… Kinh nói: “Như Lai dùng Căn Bản Trí (Vô Phân Biệt Trí) duyên Chân Như, tâm và cảnh không hai, không có năng sở”, hay nói: “Dùng Thật Trí thấu rõ Thật Tướng của các pháp”.
-Về phương diện “Dụng”, tức là Hậu Đắc Trí. Sau khi được Căn Bản Trí rồi mới có được trí nầy, cũng gọi là Quyền Trí, Sai Biệt Trí. Kinh nói: “Đức Như Lai dùng Quyền Trí, thấu rõ các pháp sai biệt, giáo hóa chúng sinh”.

Nói đến Trí Tuệ, trong kinh Di Giáo, Đức Phật có dạy rằng:

“Người có trí tuệ không tham trước, tự tại, sáng suốt, tránh khỏi hố hầm tội lỗi, trí tuệ chân thật là chiếc thuyền kiên cố, đưa chúng sinh thoát khỏi biển khổ sông mê, là ngọn đèn sáng soi miền hắc ám, là liều thuốc chửa được muôn ngàn bệnh tật, là chiếc búa sắt đập tan rừng phiền não, là lưỡi dao bén cắt đứt Vô minh”.

Nhưng làm sao có trí tuệ để cẮt đứt Vô minh?

Để có được Vô Lậu Trí hay Bát Nhã Trí, Đức Phật có dạy ba phương pháp như sau:

A.- Quan sát sâu sắc đạo lý vô thường của sự vật
Bởi vì, chỉ và chỉ có khi nào người tu hiểu biết sâu sắc đạo lý vô thường, thì mới dứt bỏ được lòng tham, lòng sân, lòng si và mở được cửa vào cảnh giới Niết Bàn an lạc. Cảnh giới Niết Bàn theo như ngài Huyền Trang nói là cảnh giới không tham, không sân, không si (Tham ở cõi  Dục, Sân ở cõi Sắc, Si ở cõi Vô sắc).

Trong kinh Kim Cang. Đức Phật cũng có dạy: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng. Nhược kiến chư tướng phi tướng tức kiến Như Lai”. Nghĩa là: Phàm cái gì có hình tướng đều là hư vọng (giả dối). Nếu thấy cái không tướng của các tướng là thấy được Phật.

A.-Nương cái dụng để thấy cái thể của tâm linh
Thí dụ như: ở trong một pháp hội ở Linh Sơn. Đức Phật cầm cành hoa sen đưa lên mà không nói gì cả, mọi người đều ngơ ngác. Trong khi đó, Ngài Ma Ha Ca Diếp lại mĩm cười. Do đó, Ngài Ma Ha Ca Diếp được Đức Phật trao truyền tâm ấn và làm vị Tổ thứ nhất ở Ấn Độ.

C.-Diệt vọng tưởng hiện chân như
Ngay sau khi thành Đạo, Đức Phật có nói rằng: “Lạ thay! Lạ thay! Tất cả chúng sanh đều có đầy đủ đức tướng trí tuệ Như Lai, nhưng vì Vọng tưởng che lấp, trói buộc nên không chứng được. Nếu lìa Vọng tưởng, thì Vô Sư Trí, Nhất Thiết Trí… sẽ hiện bày, tha hồ mà thụ dụng”.

Nghiên cứu kỹ ba phương pháp nêu trên. quý Vị thấy  thế nào? Phật pháp từ dưới lên trên đều có chỗ ăn thông với nhau. Do đó, quý vị cứ tùy mà chọn lựa đường lối hay cách thức tu, để được liễu sinh thoát tử. Tuy nhiên, theo chỗ thấy của chúng tôi thì bất kỳ ai, dù già hay trẻ, giàu hay nghèo, có kiến thức nhiều hay có kiến thức ít, đều có thể dùng cách thức thứ ba: “Diệt Vọng tưởng, Hiện Chân Như”, để được Định. Khi được Định rồi là có Tuệ, vì Định là cái Thể, còn Tuệ là cái Dụng. Do đó. Cái Thể và cái Dụng không bao giờ rời nhau. Nhưng, bắt buộc người tu phải có một pháp tu cho tốt, để hạ thủ công phu thì mới có hy vọng được toại nguyện.

Thiền Sư THÍCH THANH PHƯỚC


Bên dưới là danh sách các thành viên đã gửi lời cảm ơn đến bài viết này của bạn:
HocThuatPhuongDong
Logged
 
 
Trang: [1]   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Copyright © 2009 | hocthuatphuongdong.vn | admin@hocthuatphuongdong.vn Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Trang được tạo trong 1.183 seconds với 25 câu truy vấn.