Tháng Tám 05, 2020, 01:07:22 PM -
 
   Trang chủ   Trợ giúp Feedback Tìm kiếm Đăng ký Trợ giúp  
 
Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký. Đã đăng ký nhưng quên email kích hoạt tài khoản?

 
Các ngày Lễ - Vía Âm lịch Tra ngày
闡 舊 邦 以 輔 新 命,極 高 明 而 道 中 庸
Xiển cựu bang dĩ phụ tân mệnh, cực cao minh nhi đạo Trung Dung
Làm rõ [học thuật] của nước xưa để giúp vận mệnh mới; đạt đến chỗ tối cao minh mà giảng về Trung Dung.
Trang: [1]   Xuống
  In  
 
Tác giả Chủ đề: BÀN VỀ QUỐC HOA  (Đọc 2102 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
 
 
 
8N
Sr. Member
*
Offline Offline

Bài viết: 325

Cảm Ơn
-Gửi: 2765
-Nhận: 1635


Xem hồ sơ cá nhân
« vào lúc: Tháng Tám 15, 2010, 08:45:02 AM »

HOA SEN

Chỉ duy nhất loài sen mới hội tụ đầy đủ trong mình ý nghĩa triết học - nhân sinh cao quý, là ý nghĩa về âm dương ngũ hành và sức vươn dậy của một ý chí sống mãnh liệt như dân tộc Việt.

Biểu tượng cao quý của phẩm cách

Đạo Phật lấy hoa sen làm Phật đài. Vì sao bông hoa sen sinh trưởng trong ao hồ bùn nước kia lại được xem làm một biểu tượng linh thiêng, cao quý nhường ấy?

Trong muôn vàn các loài hoa với bao hương sắc lộng lẫy, quyến rũ và sự thực, nếu chỉ xét theo cái nhìn thông thường thì có không ít loài hoa thơm hơn sen về hương, đẹp hơn sen về sắc. Tuy vậy chỉ duy nhất loài sen mới hội tụ đầy đủ trong mình ý nghĩa triết học - nhân sinh cao quý, là ý nghĩa về âm dương ngũ hành và sức vươn dậy của một ý chí sống mãnh liệt như dân tộc Việt.

Sen bắt đầu ủ mầm trong bùn đất, mà là ở vị trí cực cách bức, tối khuất, nhơ bẩn và từ vị trí đó sen nở mầm kiên nhẫn vươn lên.

Phật giáo lấy hoa sen làm Phật đài, biểu tượng tinh thần về 5 điều cơ bản. 1) Tính vô nhiễm: Sen mọc lên từ chốn tối tăm bùn lầy hôi tanh mà sen không bị vương bẩn. 2) Tính thanh lọc: Khi cây sen lớn lên, sinh sôi nẩy nở thì sẽ làm cho dòng nước nơi đó trở nên trong mát. 3) Tính thuỳ mị của mùi hương: Hương sen toả lên một mùi thơm thanh khiết, không quá nồng nàn, ngào ngạt. 4) Tính thuần khiết: Bông hoa sen từ khi nở tới lúc tàn không hề bị một loài ong bướm nào tới đậu lấy nhụy. 5) Tính kiên nhẫn: Cây sen từ lúc nẩy mầm trong bùn đất, ở đáy nước cho tới lúc vươn lên trên mặt nước rồi xoè lá, trổ hoa là cả một quá trình sinh trưởng kiên nhẫn lớn lao.

rong thế giới thảo mộc, các loài hoa không có loài nào phải chịu đựng sự gian khó của hoàn cảnh sống đến vậy. Và ở điểm này sen còn hàm chứa ý nghĩa tốt đẹp, là sinh trưởng trong bùn tối nên sen đã tránh không phải cạnh tranh vị trí sống với loại cây nào.

Ngoài năm lẽ cơ bản về phẩm chất - tinh thần sống trên, sen còn có thêm những giá trị cao quý vô lường khác. Như hạt sen có thể cất giữ hàng trăm năm khi gieo vẫn nẩy mầm như thường. Và đời sống của sen còn thể hiện nên 3 tầng sống riêng biệt, là trong bùn tối; vươn lên khoảng trong sạch là dòng nước; rồi cuối cùng vươn lên khoảng hư không, lên với bầu khí quyển và vầng mặt trời. Quan niệm nhà Phật xem đó như biểu trưng cho 3 tầng sống là cõi dục giới, sắc giới và vô sắc giới. Cây sen trải qua 3 tầng sống đó khi nở hoa xem như sư đạt ngộ, giải thoát...

Thêm nữa, hoa sen trong Phật học còn mang nhiều lớp nghĩa khác. Như kiết già, ngồi phỏng theo thế bông sen gọi là Liên hoa toạ. Khi hai tay chắp lại làm lễ Phật, phỏng theo hình búp sen thì gọi là Liên hoa hợp chứng. Và hai bàn tay chắp lại là biểu hiện của Lý và Trí. Năm ngón tay trái là ngũ trí - Thai tạng giới, năm ngón tay phải là ngũ trí - Kim cương giới. Mười ngón tay chắp lại thành Thập độ, hay còn gọi là Thập pháp giới.

Về Thập pháp lại chia ra năm phàm và năm thánh. Tay trái thuộc phàm là Địa ngục, Ngũ quỷ, Súc sinh, Nhân và Thiện. Tay phải thuộc thánh là Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát, Quyền Phật và Thiện Phật... lại thêm những nghĩa, 4 chữ Vi, 12 chữ Diệu, 2 chữ Hương, 3 chữ Khiết v.v... Hay như câu chân ngôn "Án - ma - ni bát mê hồng", tạm dịch ra tiếng Việt là "Ôi! Chân linh trong Hoa sen", một câu chân ngôn được xem có huyền lực vô biên của pháp Phật.

Còn nhiều ý nghĩa khác của sen trong Phật học. Quả không gì quý và lạ bằng sen.

Ngoài Phật học, sen còn mang giá trị triết học về âm dương ngũ hành và đây cũng là một cơ sở Phật học dụng nghĩa cho Phật đài - Yên hoa tạng thế giới.

Về ngũ hành, cây sen thuộc hành mộc. Để vươn lên mặt ao hồ sen phải vượt qua tầng nước sâu, nước là hành thuỷ. Bông hoa sen màu hồng, màu thuộc hành hoả. Nhụy sen màu vàng, màu thuộc hành thổ. Và ngó sen màu trắng, màu thuộc hành kim. Ngũ hành - năm hợp chất quan trọng, có thể gọi đó là bản thể của thế gian này.

Ngoài ngũ hành, giá trị của hoa sen cũng phải kể tới hương thơm. Có thể tính làm phần giá trị thứ sáu. Số 6 này xem như phần "linh" của đời sống. Nó vô hình, vô sắc nhưng lại hữu linh.

Về âm - dương, từ phần gốc, thân sen chìm trong nước, trong tối khuất, thuộc âm, phần lá và hoa nở trên mặt nước, khoe hình sắc dưới ánh mặt trời là thuộc dương.

Loài hoa nhân sinh

Về ý nghĩa nhân sinh, nhân chủng và xã hội học. Tôi nghĩ, trong thế giới cơ bản cũng có năm loại người.

Tầng sống thứ nhất thân phận cũng giống như gốc rễ của cây sen. Sống chìm khuất sâu trong bùn đất, chịu cách bức giữa nước với bầu khí quyển, mặt trời phía trên cao. Ấy là thân phận đại đa số con người lao động lam lũ, khổ nghèo. Dù phần "gốc rễ" mang giá trị nền tảng vô cùng quan trọng của kiếp nhân sinh đi chăng nữa, nhưng tầng lớp người lao động này do thiếu tri thức và những phương tiện, kỹ năng sống trong đời sống xã hội nên họ khó có thể vươn lên các tầng nổi - mặt trên của đời sống được.

Tầng sống thứ hai, ứng với phần thân sen, phần đó vươn lên trên bề mặt bùn đất để có sức tạo hình dáng và có thể "đung đưa" mình trong khoảng nước trong mát, ấy là lớp người, có thể nói, đã có kiến thức, kỹ năng sống nhất định và đã ít nhiều tạo được tiếng nói riêng. Có thể ví với lớp người đó có học thức nhất định. Tuy vậy ở tầng sống này vẫn còn nhiều hạn chế về tri thức, môi trường ví như thân sen còn ngâm trong nước chịu bám bíu với những rong rêu, đục bẩn.

Hoa sen là biểu tượng cao quý của nhân sinh, triết học...

Tầng sống thứ ba, ứng với lá sen. Ở tầng sống này là lớp người đó trang bị cho mình kiến thức đời sống đáng kể đủ sức vươn lên với một không gian sống cao rộng, với ánh sáng ấm nóng mặt trời, có thế giới quan, có tầm nhìn bao quát, chiêm nghiệm và gây được tầm ảnh hưởng của mình với đời sống xã hội. Ấy là tầng lớp trí thức bậc trung.
Tầng sống thứ tư, tầng sống ứng với bông hoa sen. Với tầng sống này hẳn thuộc về lớp người có thể toả hương, phát sắc đời sống không chỉ cho ý nghĩa cá nhân họ mà họ đó là đài hương sắc của đời sống, có thể nói tiếng nói về giá trị cuộc đời này. Ấy là lớp trí thức cao cấp. Sức ảnh hưởng, chi phối đời sống xã hội - thời đại của lớp người này có tính quyết định. Bởi họ là đại diện không thể thay thế của giá trị xã hội, thời đại họ.

Tầng thứ năm:Cũng như cây sen, tất yếu giá trị cao nhất của nó là hoa sen. Tầng sống tối cao, tầng thứ năm của cuộc sống, ứng với phần nhụy sen. Phần sống này ứng với hạng trí thức lớn, các danh nhân, các lãnh tụ tinh thần và xã hội. Tầng sống trung tâm này vừa ngự ở vị trí trung ương mà "toả hương", kết hạt đời sống và sâu sắc, vừa mang vẻ vàng rực rỡ tựa phần ánh tinh tuý, dịu dàng nhất của hào quang mặt trời vừa giữ nguyên đấy màu sắc vàng nguyên khôi của thổ - phần sống gốc rễ của sen bám vào để sinh trưởng. Quả là một vị trí trung tâm với đầy đủ phẩm chất xứng đáng nhất trong sức ôm trùm từ gốc rễ tới đỉnh ngọn.

Và cũng như cách tính ngũ hành, ở cách tính phân loại này cũng có con số 6, con số hợp với điều linh, vô hình, vô sắc. Ấy là phần "linh" ứng với một hạng người đặc biệt, hạng thánh nhân. Hạng người này dù khi đã khuất hình và sắc vào thiên thu nhưng phần sống hoá linh từ phẩm chất tinh thần, tâm hồn họ thì mãi mãi ngự trị trong lòng người hậu thế. Như Đức Phật, Chúa Jêsu, Đức Thánh Trần hay các bậc vĩ nhân về văn hoá v.v...

Cây sen trong khoa Đông y còn dùng làm một cây thuốc quý với cách phân loại ra tám vị thuốc: 1) Ngó sen là vị liên ngẫu. 2) Thân sen là vị liên chi. 3) Lá sen là vị liên diệc. 4) Hoa sen là vị liên hoa. 5) Tua sen là vị liên tu. 6) Đài sen là liên phòng. 7) Hạt sen là vị liên nhục. 8) Giữa hạt sen là vị liên tâm.

Âm dương, ngũ hành, tám vị thuốc quý hay lục chất (số 6), năm, sáu hạng người hay điều 6 linh thiêng trong cách ứng dụng với đài hoa sen - Phật đài là một bản trùng phức, tương giao như có ý của tạo hoá mầu nhiệm tạo thành. Hoa sen - một loài hoa có một không hai, vô cùng quý giá của thế gian này. Ôi, chân linh trong hoa sen!

Và khi nghĩ về hoa sen, người viết bài này nghĩ đến dân tộc mình - dân tộc Việt, một dân tộc luôn biết hướng thiện, hướng tới những giá trị tinh thần cao quý, làm nên cốt cách văn hóa chính mình.

Hoa sen - quả xứng đáng là quốc hoa, là biểu tượng của các loài hoa ở Việt Nam.

Tác giả: ĐỖ TRỌNG KHƠI



Bên dưới là danh sách các thành viên đã gửi lời cảm ơn đến bài viết này của bạn:
nhuocthuy, Ngoisaobiec, chanhnguyen, mavuong
Logged
 
 
 
8N
Sr. Member
*
Offline Offline

Bài viết: 325

Cảm Ơn
-Gửi: 2765
-Nhận: 1635


Xem hồ sơ cá nhân
« Trả lời #1 vào lúc: Tháng Tám 15, 2010, 08:59:50 AM »

Hoa lúa mới xứng là biểu tượng Quốc hoa?

Chọn Quốc hoa còn là chọn về một nét văn hóa hoa tiêu biểu. Bởi cái ý nghĩa văn hóa mà loài hoa đó mang lại chính là những giá trị phi vật thể trường tồn và gắn bó chặt chẽ trong đời sống của một dân tộc như dân tộc Việt Nam ta.

Hoa lúa trắng muốt cánh đồng...

Ngành văn hóa đang thăm dò dư luận xã hội lựa chọn Quốc hoa Việt Nam. Việc chọn loài hoa nào làm Quốc hoa tuy không phải cần kíp lắm, nhưng lại có ý nghĩa tìm kiếm sự thể hiện một "bản sắc" Việt, một "cốt cách" Việt, một "tâm hồn" Việt trong thời đại hội nhập, thông qua một hoặc nhiều loài hoa.

Gần 100 quốc gia trên thế giới đã công bố Quốc hoa, coi đó là biểu tượng văn hóa của dân tộc mình như: Canada (lá phong), Lào (hoa chămpa), Nhật Bản (hoa anh đào), Hà Lan (hoa tuylíp), Thái (hoa phong lan) ...

Ở ta, nhiều người đề xuất, đưa ra lý lẽ của mình, thôi thì trăm hoa đua nở, mà ai cũng có lý riêng. Báo chí cũng vào cuộc sôi nổi.

Sơ qua cũng có đến dăm ba loài hoa được chọn. Có người chọn hoa sen. Mà sen cũng đúng lắm. Sen có cái thanh khiết không giống ai "Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn". Kể đưa ra cái lý ấy cũng cao siêu. Nhưng mà (xin lỗi) nhiều loài hoa gần những thứ...nhưng vẫn ngào ngạt tỏa hương. Thôi thì bắt bẻ nhau, nói lý sự thì khó, vì chủ yếu ta hiểu theo nét văn hóa.

Có học giả còn chọn hoa mào gà? Có người lại đề xuất hoa cúc. Họ lý luận: Hoa cúc tượng trưng cho lòng hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ, ông bà, mà đức tính này đã đi sâu vào tiềm thức của người Việt Nam từ rất lâu đời. Hình ảnh hoa cúc nhiều cánh gắn kết với nhau tượng trưng cho tinh thần đoàn kết, đùm bọc của nhân dân Việt Nam. Màu vàng của hoa cúc là màu của sự thịnh vượng, là màu của chiến thắng và may mắn...
Cánh mỏng manh. Màu sữa nhạt. Hương đồng vương. Khắp cả đất trời...

Có người đề cập đến hoa lúa. Cũng đưa ra rất nhiều ý nghĩa: Hoa lúa trắng muốt, sáng rực các cánh đồng Việt Nam, nó thanh cao, nhã nhặn, nhún nhường, khiêm tốn vươn lên từ bùn đất và cả nương đồi khô hạn. Sen không ao hồ, sen không tồn tại. Đào không chịu đẹp cùng sức nóng miền Nam. Còn mai vàng lại chê cái rét miền Bắc... Chỉ có hoa lúa ung dung tươi tắn đầy đủ vẻ đẹp ở mọi môi trường, ứng chịu được khí hậu khắc nghiệt mọi vùng, miền của Tổ quốc.
Cũng có lý, vì hoa lúa là hoa "có tiền có hậu". Ban đầu tinh khôi trắng trong, e ấp kín đáo dịu dàng như thiếu nữ. Rồi trưởng thành toát bông đồng loạt, từ ra hạt sữa tới hạt chắc có cùi có lõi ngọt bùi để nuôi sống con người. Tuy ta xét về hoa, song phải nói tới quả là cái kết của hoa, hơn hẳn đào ra hoa cũng kết quả nhưng ít, không đều, chua ngọt lẫn lộn, thường là chua.

Hoa sen kết hạt quý, nhân tốt, tâm lại xanh và đắng (tuy là vị thuốc) làm thiếu cái hồ hởi ban đầu, mất đi sự nhất quán cho đời. Mai vàng hay mai trắng ít khi ra quả để có hậu. Hoa ban trên núi rừng Tây Bắc hay hoa hồng nhung địa bàn có rộng hơn, biểu tượng tình yêu nhưng cũng chỉ đầu mùa sau đó cũng đổi màu, tàn phai

Cũng có ý kiến không đồng tình, cho hoa lúa trong truyền thống văn hóa không phải là đối tượng thẩm mỹ như hoa. Hay nói một cách khác, hoa lúa chưa bao giờ được coi như là một thứ hoa thưởng lãm thực sự. Những trong thực tế, như Canada chẳng hạn, lấy biểu tượng lá phong, không vì lá phong không phải là hoa, mà vì lá phong được "coi như là một thứ hoa"v.v...

Tôi yêu hoa lúa cũng không phải xuất phát từ những bài thơ về hoa lúa. Cho dù tôi đã đọc Hữu Loan, thi sỹ của Màu tím hoa sim và rất thích bài thơ của ông viết về hoa lúa rất hay, gắn với người con gái của thôn quê dịu dàng và trinh trắng:
   Em là con gái đồng xanh
   Tóc dài vương hoa lú
   Đôi mắt em mang chân trời quê cũ...


Còn nhà thơ Ngô Văn Phú lại viết về hoa lúa rất gợi cảm:
Cánh mỏng manh
Màu sữa nhạt
Hương đồng vương
Khắp cả đất trời
Tháng năm
Tháng mười
Đem niềm vui đến từng hơi thở
Đem no ấm tới từng ngõ nhỏ
Trong nắng
Trong mưa
Trong đạn bom bão lũ
Vụt chốc mênh mông một biển vàng...


... Hay là giá trị phi vật thể trường tồn

Theo tôi chọn hoa lúa làm quốc hoa cũng có cái lý lẽ riêng. Hoa lúa đẹp trong thơ ca nhưng cũng đẹp trong hiện thực. Bạn đã bao giờ được đằm mình trong hương lúa chưa? Nhất là đi trong hương lúa, câu "hương đồng gió nội" không hẳn chỉ nói về cái sự "trở về" mà nói đúng cái bản chất mộc mạc với hương thơm rất riêng mà không có loài hoa nào có được của hoa lúa.

Một chiều gió nồm Nam bạn đi trong bạt ngàn hương lúa, lòng người bỗng thấy nhẹ nhàng, bỗng thấy khoan khoái. Và cái màu xanh ngút ngắt ấy thân thương biết nhường nào.

Hương lúa không thể lẫn với hương một loài hoa nào khác. Hương lúa như là sự trải mình tất cả chứ không chỉ của riêng hoa. Một mùi hương như của cả thân cả lá, như một sự hết mình, sự hòa điệu với đất trời và với nhân sinh.

Nhiều người có lý khi nói rằng Việt Nam ta là một trong những trung tâm của lúa nước. Cố Giáo sư Trần Quốc Vượng từng nói về cây lúa nước và về chim Lạc, loài chim được tổ tiên ta tạc trên trống đồng. Giáo sư cho rằng thực chất chim Lạc là con cò. Trong tiếng Việt cổ, ruộng lúa nước được gọi là ruộng Nác (bây giờ nhiều địa phương ở nước ta nước vẫn gọi nước là Nác). Chim gắn với ruộng Nác, ăn trên ruộng Nác là con chim Lạc. Lạc là đọc chệch của từ Nác mà ra.

Người Việt làm ruộng trồng lúa. Người Việt gắn với nghề nông, đi từ nông mà lên. Ngàn năm bán mặt cho đất bán lưng cho trời. Cây lúa gắn bó với người đời đời kiếp kiếp. Cây lúa vui với cái vui của cuộc đời, buồn với nỗi buồn của thế sự khi phải "nhổ lúa trồng đay" trong cuộc khai hóa văn minh của phương Tây.

Hoa lúa gắn với nét đẹp của người con gái nông thôn, thùy mị dịu dàng. Cái đẹp đó từ môi trường tạo nên, đằm thắm như hương cau, hương bưởi, hương lúa quê hương. Và cũng thật dễ hiểu, hầu như các thi sỹ viết về hoa lúa lại nghĩ đến vẻ đẹp của các cô gái nông thôn.

Hương lúa như là sự trải mình tất cả chứ không chỉ của riêng hoa

Hữu Loan viết hoa lúa thực chất là viết về em gái đồng xanh tóc dài vương hoa lúa. Còn Ngô Văn Phú, sau ca ngợi hoa lúa với những vẻ đẹp không trộn lẫn, là nói về tình của nhà thơ với cái đẹp hoa lúa- dậy thì:
"Có một người con gái tôi thương
Trong lòng tôi em là hoa lúa".

Chọn Quốc hoa chưa hẳn đã là để có một bó hoa tặng bè bạn. Có ý kiến cho rằng hoa lúa có thành bông đâu mà tặng bạn bè khi đón tiếp. Khách quốc tế đến Canada có ai đã được tặng bó lá phong chưa? Hay như một nhà nghiên cứu tên tuổi đề xuất là hoa mào gà, vậy có ai đem hoa mào gà ra tặng bạn từ xưa đến nay chưa?

Chọn Quốc hoa còn là chọn về một nét văn hóa hoa tiêu biểu. Bởi cái ý nghĩa văn hóa mà loài hoa đó mang lại chính là những giá trị phi vật thể trường tồn và gắn bó chặt chẽ trong đời sống của một dân tộc như dân tộc Việt Nam ta.
Tác giả: NGUYỄN ĐĂNG TẤN

Bên dưới là danh sách các thành viên đã gửi lời cảm ơn đến bài viết này của bạn:
nhuocthuy, Ngoisaobiec, chanhnguyen, mavuong
« Sửa lần cuối: Tháng Tám 15, 2010, 09:02:01 AM gửi bởi 8N » Logged
 
 
 
8N
Sr. Member
*
Offline Offline

Bài viết: 325

Cảm Ơn
-Gửi: 2765
-Nhận: 1635


Xem hồ sơ cá nhân
« Trả lời #2 vào lúc: Tháng Tám 15, 2010, 09:10:41 AM »

Quốc hoa Việt Nam - nên là Ngũ Hoa?

Việt Nam chúng ta rất khó có thể lựa chọn một loài hoa duy nhất và thật sự tiêu biểu làm quốc hoa. Mà nên lựa chọn một bộ quốc hoa gồm một số loài hoa đặc thù, mỗi loài mang hương sắc thiên nhiên và gắn với lịch sử, văn hóa trên một quốc gia thống nhất về lãnh thổ, bản sắc văn hóa, nhưng lại phong phú và đa dạng về thiên nhiên và diện mạo văn hóa vùng miền.

Lựa chọn quốc hoa chưa phải là thông lệ thế giới phổ biến và tuyệt đối cần thiết như biểu trưng chính trị (quốc kỳ, quốc huy, quốc ca), mà là một xu hướng văn hóa. Hiện có chừng 100 quốc gia đã chọn và tuyên bố quốc hoa. Thời hội nhập, xu hướng này xem ra mạnh hơn lên. Để góp phần quảng bá hình ảnh của đất nước mình, cũng là để cổ vũ giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, và chừng náo đó còn có thể có ích cho xúc tiến thương mại, cho quảng bá thương hiệu thứ hoa làm hàng hóa xuất khẩu...

Không thể chọn một loài hoa duy nhất

Nhiều quốc gia có một loài hoa lâu đời, nở đẹp khắp nơi, gắn liền với đời sống cư dân và truyền thống văn hóa đất nước, được thế giới biết tiếng và dân cả nước tôn vinh, trở thành quốc hoa gần như lẽ tự nhiên. Anh đào Nhật Bản, Sen Ấn Độ, Hoa hồng Bulgaria, Tulip Hà Lan...Nhiều nước khác cũng khá dễ dàng khi chọn một loài hoa-như Sri Lanka: Hoa súng, Lào: Champa (hoa đại), Thái Lan: Phong Lan, Malaysia: Dâm bụt, Philippines: Nhài, Cuba: Nhài bướm, Nga: Hướng dương, Pháp: Iris, Mexico: Xương rồng, Tây Ban Nha: Thạch lựu, v.v.

Việt Nam ta vừa khởi động việc chọn quốc hoa, tuy chậm nhưng cần thiết. Có điều, với bộ tiêu chuẩn đã đưa ra để lựa chọn, thì với đặc thù của thiên nhiên, lịch sử, văn hóa Việt Nam, chắc chắn không một loài hoa duy nhất nào lọt vòng chung khảo. Đơn giản là không một loài hoa duy nhất nào có mặt lâu đời, gần gũi với con người, mà lại sống trên hầu khắp mọi vùng đất nước và hoa nở quanh năm, trên một xứ sở trải dài 15 vĩ tuyến. Địa hình thì có cả miền núi-trung du-đồng bằng-ven biển. Khí hậu thì miền Bắc 4 mùa xuân, hạ thu, đông; cực Nam Trung Bộ, Nam Bộ, Tây Nguyên thì 2 mùa mưa, khô, nghĩa là không có tiết lạnh gần với mùa đông (ngoại trừ Đà Lạt).

Với một đặc điểm dàn trải như vậy, Việt Nam chúng ta rất khó có thể lựa chọn một loài hoa duy nhất và thật sự tiêu biểu. Mà nên lựa chọn một bộ quốc hoa gồm một số loài hoa đặc thù, mỗi loài mang hương sắc thiên nhiên và gắn với lịch sử, văn hóa một vùng trên một quốc gia thống nhất về lãnh thổ, bản sắc văn hóa, nhưng lại phong phú và đa dạng về thiên nhiên và diện mạo văn hóa vùng miền; mỗi loài nở vào một hoặc 2 mùa.

Và như thế, trong suốt 4 mùa xuân, hạ, thu, đông, mùa nào cũng rạng rỡ một vài loài hoa mang hình ảnh của bộ quốc hoa đất Việt.

Trên thế giới, đã từng có quốc gia chọn bộ quốc hoa. Chẳng hạn, Vương quốc Anh là một trong nhiều nước chọn hoa hồng, nhưng là cả 3 loài tường vi, hồng leo và loài hoa hồng phổ biến.

Trung Quốc  khởi xướng chọn quốc hoa từ đầu thập niên 90 thế kỷ trước, hy vọng có quốc hoa để quảng bá dịp Olimpic Bắc Kinh 2008 và Expo Thượng Hải 2010. Nhưng tới nay vẫn chưa ngã ngũ. Vì nước này đất rộng, người đông, lại rất đa dạng về địa lý-lịch sử-truyền thống văn hóa khu vực, nên  gợi ý ban đầu chọn "một quốc gia, một loài hoa"-là Mẫu đơn, làm dấy lên cuộc thảo luận kéo dài  đến ngày nay, lôi cuốn cả giới hàn lâm lẫn người dân, với xu hướng chung là bộ quốc hoa, nhưng các phương án nêu ra đều chưa đạt tới đồng thuận trong đông đảo dân cư.

Đó là: "Một quốc gia, hai loài hoa": Mẫu đơn-Mận;  "một quốc gia, bốn loài hoa": Mẫu đơn-Mận-Cúc-Súng. Lại có phương án 5 loài hoa, lấy Mẫu đơn làm chủ, cùng 4 loài tiêu biểu 4 mùa: Lan (xuân), Súng (hạ), Cúc (thu) Mận (đông). Tuy nhiên nhiều người khác vẫn chê là ít, muốn chọn thêm trong số tới 18 loài hoa được coi là bản địa ở nước này.
Như thế đủ thấy việc lựa chọn quốc hoa là quyền của mỗi quốc gia, với sự đồng thuận của đông đảo dân cư, dựa trên đặc thù về địa lý, truyền thống lịch sử, tâm lý, văn hóa của mình.

Mặt khác, hoa là sản phẩm, là quà tặng quí báu của thiên nhiên cho mỗi xứ sở, hoặc có từ thuở hồng hoang, hoặc còn do di thực bởi thiên nhiên và bởi con người trong giao lưu xuyên quốc gia từ rất sớm. Vậy nên, không có gì lạ khi trong bộ quốc hoa của đất nước này có một vài loài hoa giống cả họ lẫn chi loài hoa nước khác đã chọn làm quốc hoa. Song chỉ cần một loài thôi trong bộ tạo nên sự khác biệt, thì bộ quốc hoa đã là độc nhất mang tên đất nước của mình.

Ngũ hoa Việt Nam: Đào- Mai- Sen- Lan- Cúc

Đó là hoa đào xứ Bắc, nở đẹp mùa xuân- mai vàng Nam Bộ (xuân)- hoa sen trên miền Bắc và miền Trung (hạ)- hoa cúc vàng trên nhiều vùng (thu)- hoa địa lan (đông-xuân).

Hoa đào Việt Nam (tên khoa học: Prunus persica) thân thiết với người dân xứ Bắc từ rất lâu đời, đẹp nhất là đào Nhật Tân, Nghi Tàm của Thăng Long- Hà Nội. Hoa đào đỏ Việt Nam màu sắc rất đặc trưng, trở thành tên gọi của một mầu riêng biệt- mầu đào, biến âm thành điều, sau có phố Hàng Đào tràn ngập hàng tơ lụa, trong đó phổ biến và rực rỡ là lụa, gấm, vóc, đũi, the, nhiễu...mầu điều.

Hoa đào được ví như hương sắc thời thiếu nữ, rạng rỡ nhưng mong manh rất đáng được nâng niu. "Hoa đào héo nhụy anh thương. Anh mong bẻ lá, che sương cho đào." Có khi để gọi tên sức quyến rũ: Số đào hoa...Trai gái tỏ tình ý nhị: "Bây giờ mận mới hỏi đào/ Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?"...

Hoa đào tượng trưng cho sắc xuân đất nước. Đào nở chớm là đã cảm nhận được hơi xuân ấm. Đào bích mầu đỏ xua đi tà khí, báo điềm vui, thời vận tốt, sức khỏe và thịnh vượng...Hoa đào không thể thiếu dưới mỗi mái nhà và trên bàn thờ tổ tiên ngày Tết, thiếu sắc đào xem như nhà chưa có Tết.

Hoa đào Thăng Long đi vào lịch sử và làm tỏa sáng đời đời thiên tình sử đẹp nhất xứ sở, giữa Anh hùng áo vải cờ đào Nguyễn Huệ sau là Hoàng đế Quang Trung, với Công chúa Ngọc Hân cành vàng lá ngọc, con vua Lê Hiển Tông, sau làm Hoàng Hậu Tây Sơn. Cành đào đỏ Thăng Long ngời sáng trong ngày đại thắng Mùng Năm Tết Kỷ Dậu (1789), khi khói lửa chiến trận giữa kinh thành chưa tan, Nguyễn Huệ sai đoàn kỵ sĩ ngày đêm mang gấp về Phú Xuân dâng Hoàng hậu Ngọc Hân báo tin thắng trận.

Nay thì giáp Tết, đào ngoài Bắc được chuyển gấp vào Nam bằng tầu hỏa, máy bay, có khi vượt đại dương, theo mong đợi của ngày càng đông dân TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, nhất là những người con gốc quê xứ Bắc, và cộng đồng người Việt sinh sống ở nước ngoài. Hoa đào từng được xem là một tượng trưng của tinh hoa văn hóa kinh kỳ, vậy là rất đáng là hoa chủ trong bộ quốc hoa .

Mai vàng Nam Bộ thuộc họ Ochnaceae, chi Ochna, khác mai trắng Trung Quốc. Phương Nam nước ta ở trong vùng rộng lớn nhiệt đới và cận nhiệt đới thích hợp nhất cho sinh trưởng, đơm hoa đẹp vào bậc nhất trong số 50 loài mai trên toàn thế giới. Mai vàng 5 cánh (Ochna integemima) là phổ biến, được ưa chuộng nhất, có ở khu vực rộng Trường Sơn- Quảng Nam- Khánh Hòa- ĐB sông Cửu Long.

Mai vàng là hoa Tết của phương Nam. Có lời truyền tụng lâu đời rằng những người Đàng Ngoài vào Đàng Trong khai hoang mở đất nhớ da diết sắc đào mỗi khi Tết đến, mới lấy mai vàng gợi niềm vui, sung túc, sinh sôi, nở rộ cữ sang xuân để dâng cúng gia tiên và làm sáng đẹp thêm nhà cửa. Có thể đó chỉ là truyền thuyết, nhưng phía sau là một sự thật rằng người Việt sinh sống ở đâu cũng coi những ngày Tết là thiêng liêng, cũng cần có loài hoa xứng đáng cắm trên bàn thờ và chơi Tết. Mà xuân phương Nam thì nhiều nhất, đẹp nhất mai vàng.

Nay thì giáp Tết, mai vàng Nam Bộ cũng ngược ra phía Bắc, mang mầu nắng phương Nam vào các hội hoa, chợ hoa xuân và đi vào phòng khách của nhiều gia đình, bên cạnh hoa đào, ngày Tết.

Như thế, sẽ là khiếm khuyết không tính đến vẻ đẹp thiên nhiên đa dạng và tâm lý văn hóa của cả cộng đồng trên mọi vùng đất nước khi đất nước sang xuân, nếu  trong bộ quốc hoa không có "song hoa" đào thắm, mai vàng.

Hoa sen (Nelumbo nucifera Gaertn) là hoa của mùa hè xứ sở, gần gũi với dân ta  từ lâu đời. Sen đỏ có mầu sắc đẹp đặc trưng (dân ta lấy tên "cánh sen" để gọi 1 mầu), hương ngát, để thờ Phật, ngắm và là một nguồn lợi. Mùa hè, từ miền Bắc đến Nam Trung Bộ, đâu có ao, hồ, đầm,  thì ở đấy có hoa sen khoe sắc.

Hoa sen ở ta có nguồn gốc từ Ấn Độ, tương đồng cả tên khoa học, đặc điểm sinh thái lẫn ý niệm Phật giáo coi hoa sen tượng trưng sự thanh khiết của tinh thần, thể xác (Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn- ca dao...).

Hình tượng hoa sen nở rộ trong nghệ thuật tạo hình Việt Nam gắn liền với kiến trúc Chùa thờ Phật, vào thời Lý-Trần kéo dài qua các thời sau. Ấn Độ, quê hương, nơi phát tích của hoa sen Nelumbo nucifera Gaertn (một trong vẻn vẹn 2 loài hoa sen, loài kia ở Mỹ- Nelumbo lutea), đã chọn sen làm quốc hoa, ghi vào hiến pháp. Điều đó có nghĩa là quốc hoa Ấn Độ là Nelumbo nucifera Gaertn với các mầu hoa của sen (chứ không phải chỉ là sen trắng như có ý kiến đã nêu).

Trong khi đó trang Web chính thức của Ấn Độ  đăng ảnh quốc hoa là sen mầu đỏ. Giả định sen chưa được công bố là quốc hoa của quốc gia nào đi nữa, thì với nhược điểm chỉ nở vào mùa hạ, hoa sen đã chưa đủ chuẩn là thứ hoa duy nhất có thể chọn làm quốc hoa Việt Nam ta. Hoa sen của mùa hạ xứng đáng là một thành tố, kế tiếp hoa xuân đào, mai, tạo một hình ảnh ấn tượng trong bộ quốc hoa đất Việt.

Cúc vàng là của mùa thu nước ta từ rất lâu đời, chỉ tàn khi đông sương giá. Ta thường nói "mùa hoa cúc" thay cho tên gọi mùa thu. "Sen tàn cúc lại nở hoa" (Truyện Kiều). Cúc vàng rực rỡ trong thu xanh, như gương hội tụ nắng hè để nối dài hơi nắng đến tận giữa đông giá buốt.

Hoa cúc có tên khoa học Chrysanthemum sp. (họ Asteraceae), có nguồn gốc từ Trung Quốc và các nước châu Âu. Hoa cúc đã được trồng phổ biến ở Việt Nam. Từ xa xưa, chơi cúc đã là một thú chơi tao nhã của giới trí thức và nhà giàu. Hoa cúc rất gợi thi ca, nhạc họa. "Cõi đông còn thức xạ cho hương. Tạo hóa sinh thành khác lạ nhường" (Nguyễn Trãi). "Đua chen thu cúc, xuân đào" (Bích câu kỳ ngộ- khuyết danh). "Thích trồng hoa cúc để xem chơi. Cúc ngó đơn sơ lắm mặn mòi" (Hàn Mạc Tử)...

Chất lượng và chủng loại hoa cúc ở Việt Nam nay đã được cải thiện rất nhiều, với khoảng trên 70 giống hoa cúc được trồng, mang lại nguồn sống cho hàng vạn hộ dân. Các vùng trồng lớn nhất là các làng hoa ven đô, cùng Mê Linh (Hà Nội), nhiều vùng Nam Định, và Đà Lạt.

Các nhà vườn và các nhà chơi cúc ưa sưu tập đủ các nhóm cúc đại đóa (với các dạng hoa đơn, hoa chùm, hoa nhỏ, vạn thọ, pingpong, cánh mai, cánh quỳ, tiger...), cùng nhóm cúc tía, với đủ các mầu phong phú.

Với đông đảo dân ta, thì có lẽ cúc đại đoá, hoa đơn, hoa lớn (6-7cm), cánh kép với các mầu vàng, trắng, đỏ, tím đỏ, trong đó nổi bật và biểu cảm mạnh là hoa cúc vàng, được ưa chuộng hơn cả.

Cúc vàng xứng đáng là sắc hoa mùa thu trong bộ quốc hoa.

Hoa Lan (họ Orchidaceae) có ở Việt Nam muộn nhất được biết đến là vào đời

Trần Anh Tông (1276 - 1320). Lan được cảm nhận với vẻ kiêu sa, quyền quí, nên xưa giới quí tộc nhà giầu, kẻ sĩ thích chơi lan. Nay thì lan được đông người ưa chuộng, nhất là dịp Tết, ngày xuân. Từ khá lâu nay, Đà Lạt- một trong những "vườn hoa của thế giới", đã ngày càng được thế giới biết đến như một trong những "vương quốc" của lan.

Lan Đà Lạt đã trở thành một thương hiệu quen thuộc với thị trường trong nước, được ưa chuộng trên thị trường nhiều vùng thế giới, là một nguồn lợi lớn của cư dân. Đà Lạt  hiện có hơn  200 loài, với đủ các nhóm phong lan, địa lan, thạch lan, cực kỳ đa dạng và hấp dẫn về tạo dáng, sắc hương. Đặc biệt nhất là trên cao nguyên mỹ lệ này gần đây phát hiện lần đầu tiên trên thế giới 5 loài mới lạ, coi là đặc hữu, được mang tên "Đà Lạt" hay "Langbian".

Đà Lạt là một vùng gần như ôn đới trong lòng xứ sở nhiệt đới gió mùa, hầu như không có rét đậm, rét hại như mùa đông miền Bắc, nên lan có thể ra hoa cữ cuối đông, để rồi nở rộ sang xuân. Công nghệ nuôi trồng mới cho phép người ta chống lạnh cho hoa, nên có thể chủ động giúp lan nở đẹp trong cả mùa đông.

Thái Lan đã chọn phong lan làm quốc hoa.

Ta nên chon địa lan làm một thành tố, một đại diện hương sắc đông- xuân của bộ quốc hoa Việt Nam.

Tác giả: THẾ VĂN

Bên dưới là danh sách các thành viên đã gửi lời cảm ơn đến bài viết này của bạn:
nhuocthuy, Ngoisaobiec, chanhnguyen, mavuong
Logged
 
 
 
8N
Sr. Member
*
Offline Offline

Bài viết: 325

Cảm Ơn
-Gửi: 2765
-Nhận: 1635


Xem hồ sơ cá nhân
« Trả lời #3 vào lúc: Tháng Sáu 13, 2011, 04:56:56 AM »

Sen hồng được bình chọn là quốc hoa


Đúng với dự đoán, sen hồng tiếp tục vượt lên dẫn đầu cuộc bình chọn ngôi vị quốc hoa, diễn ra tại TP HCM từ ngày 9 đến 12/6. Với kết quả đứng nhất bảng bình chọn ở cả 3 miền, sen hồng trở thành quốc hoa.

Tối 12/6 tại công viên 23/9, TP HCM diễn ra lễ tổng kết cuộc bình chọn quốc hoa Việt Nam. Cuộc bình chọn do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND TP HCM tổ chức.

Bắt đầu từ ngày 9/6, cuộc bình chọn không chỉ lấy ý kiến của người dân tham gia triển lãm Sắc hoa Việt ở công viên 23/9, TP HCM mà ban tổ chức còn phát khoảng 60.000 phiếu bình chọn ở các quận, huyện và 15 đại học, cao đẳng. Kết quả, hoa sen hồng có số phiếu cao nhất với hơn 50.000, chiếm hơn 70%. Đứng sau sen hồng lần lượt là hoa mai, hoa đào.

Qua các hệ thống bình chọn ở hai miền Bắc, Trung kéo dài từ năm 2010 đến nay, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng đưa ra kết quả hoa sen luôn chiếm tỷ lệ bầu chọn cao nhất. Như vậy, tổng hợp kết quả 3 miền, sen hồng chính là quốc hoa của Việt Nam. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ có văn bản trình Chính phủ và Quốc hội báo cáo kết quả các cuộc bình chọn, để từ đó tiến đến việc công nhận và công bố tên quốc hoa.

Theo Giáo sư Nguyễn Lân Dũng, hiện nay trên thế giới hoa sen là quốc hoa của các nước như: Ấn Độ (sen trắng), Ai Cập, Sri Lanka... Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang chọn giữa hoa sen và hoa mẫu đơn, hoa mận, hoa móng bò tím để chọn quốc hoa cho nước này.

Nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay có quốc hoa như: Iran là hoa tulip, Iraq là hoa hồng, Nga là hoa hướng dương, Mexico là hoa thược dược...


Bên dưới là danh sách các thành viên đã gửi lời cảm ơn đến bài viết này của bạn:
Ngoisaobiec, chanhnguyen, mavuong
Logged
 
 
Trang: [1]   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Copyright © 2009 | hocthuatphuongdong.vn | admin@hocthuatphuongdong.vn Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Trang được tạo trong 0.089 seconds với 24 câu truy vấn.